पाठ्यपुस्तके नव्या अभ्यासक्रमानुसार तयार केली जाणार.. पुढील वर्षी या वर्गाची पुस्तके येतील..

 

महाराष्ट्रातील शालेय शिक्षणामध्ये राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण (NEP 2020) नुसार टप्प्याटप्प्याने मोठे बदल करण्यात येत आहेत. त्याचाच पुढील टप्पा म्हणून शैक्षणिक वर्ष 2027-28 पासून इयत्ता 5वी, 7वी, 9वी आणि 11वीची पाठ्यपुस्तके नव्या अभ्यासक्रमानुसार तयार केली जाणार आहेत.

महाराष्ट्र शासनाने अभ्यासक्रमाच्या अंमलबजावणीचे टप्पे निश्चित केले असून, त्यानुसार 2026-27 मध्ये 2री, 3री, 4थी आणि 6वीच्या अभ्यासक्रमात बदल करण्यात आला आहे. त्यानंतर 2027-28 मध्ये 5वी, 7वी, 9वी आणि 11वी, तर 2028-29 मध्ये 8वी, 10वी आणि 12वीचा टप्पा प्रस्तावित आहे.

🏫 नेमका बदल काय होणार?

नवीन अभ्यासक्रमामध्ये विद्यार्थ्यांना केवळ पाठांतरावर आधारित शिक्षण न देता कौशल्याधारित, अनुभवाधारित आणि प्रत्यक्ष जीवनाशी जोडलेले शिक्षण देण्यावर भर राहणार आहे.

विद्यार्थ्यांच्या दैनंदिन जीवनातील कौशल्यांना, रोजगाराच्या संधींना, व्यावसायिक शिक्षणाला आणि प्रत्यक्ष उपयोगी ज्ञानाला अधिक महत्त्व देण्याची दिशा नव्या अभ्यासक्रमात आहे.

📖 पाठ्यपुस्तकांच्या निर्मितीची तयारी सुरू

नवीन अभ्यासक्रमानुसार पाठ्यपुस्तके तयार करण्यासाठी महाराष्ट्र राज्य पाठ्यपुस्तक निर्मिती व अभ्यासक्रम संशोधन मंडळ अर्थात बालभारतीकडून तयारी सुरू आहे.

विषयतज्ज्ञ, अभ्यासक्रम तज्ज्ञ आणि संबंधित समित्यांच्या माध्यमातून नव्या पुस्तकांची रचना करण्याचे काम टप्प्याटप्प्याने पुढे नेले जात आहे.

बालभारतीच्या अधिकृत संकेतस्थळावरही नवीन अभ्यासक्रमाशी संबंधित पाठ्यपुस्तके आणि शैक्षणिक साहित्य उपलब्ध करून देण्याची प्रक्रिया सुरू असल्याचे दिसते.

🔄 टप्प्याटप्प्याने बदलाची अंमलबजावणी

नवीन अभ्यासक्रम एकाच वेळी सर्व वर्गांना लागू न करता टप्प्याटप्प्याने लागू करण्यात येत आहे.

🔹 2025-26 — इयत्ता 1ली

🔹 2026-27 — इयत्ता 2री, 3री, 4थी आणि 6वी

🔹 2027-28 — इयत्ता 5वी, 7वी, 9वी आणि 11वी

🔹 2028-29 — इयत्ता 8वी, 10वी आणि 12वी

ही टप्प्यांची रचना महाराष्ट्र शासनाच्या अधिकृत कागदपत्रात नमूद आहे.

🎯 शिक्षणात ‘पाठांतर’ कमी, कौशल्यांवर भर?

नव्या अभ्यासक्रमामध्ये विद्यार्थ्यांना केवळ पुस्तकातील माहिती लक्षात ठेवण्याऐवजी शिकलेले ज्ञान प्रत्यक्ष जीवनात वापरता यावे, यावर अधिक भर दिला जाण्याची शक्यता आहे.

व्यवसायाची ओळख, कौशल्याधारित शिक्षण, अनुभवातून शिकणे आणि विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण विकासाला महत्त्व देण्याची दिशा NEP 2020 मध्ये आहे.

📝 5वी ते 11वीच्या विद्यार्थ्यांवर काय परिणाम?

2027-28 मध्ये 5वी, 7वी, 9वी आणि 11वीचा अभ्यासक्रम बदलल्यामुळे या वर्गांमध्ये शिकणाऱ्या विद्यार्थ्यांना नव्या अभ्यासक्रमानुसार तयार केलेली पुस्तके मिळतील.

विशेषतः 5वी ही प्राथमिक शिक्षणातून पुढील स्तराकडे जाणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी महत्त्वाची पायरी असल्याने या वर्गाच्या अभ्यासक्रमातील बदलाकडे शिक्षक आणि पालकांचे विशेष लक्ष असेल.

👨‍🏫 शिक्षकांची भूमिकाही बदलणार

अभ्यासक्रम बदलला की केवळ पुस्तके बदलून प्रक्रिया पूर्ण होत नाही. शिक्षकांची अध्यापन पद्धती, प्रशिक्षण, मूल्यमापनाची पद्धत आणि वर्गातील उपक्रम यामध्येही बदल अपेक्षित असतो.

विद्यार्थ्यांना अनुभवातून शिकवणे, प्रकल्पाधारित उपक्रम घेणे, कौशल्यांचा विकास करणे आणि शिकवलेल्या संकल्पनांचा प्रत्यक्ष जीवनाशी संबंध जोडणे यासाठी शिक्षकांना नव्या पद्धतीने तयार करावे लागणार आहे.

📚 पाठ्यपुस्तकांचे पुनर्मूल्यांकनही होणार

बालभारतीकडून तयार करण्यात येणाऱ्या नव्या पाठ्यपुस्तकांच्या आशयाचे तज्ज्ञ समित्यांमार्फत मूल्यांकन करण्याची प्रक्रिया असते. 2027-28 साठी तयार होणाऱ्या 5वी, 7वी, 9वी आणि 11वीच्या पुस्तकांमध्येही नव्या अभ्यासक्रमाच्या उद्दिष्टांनुसार आशयाची निवड आणि मांडणी केली जाणार आहे.